مقالات نقشه مقشه
نمابه عنوان جزئی از یک کل
نما به عنوان رابط
نمابعنوان حافظ
نمابعنوان حافظ
اولین وقدیمی ترین وظیفه ای که نما به عهده دارد ، وظیفه محافظت از انسان هادرمقابل تهدیدهای بیرونی است. انسان برای حفاظت خود دربرابر عوامل جوی واقلیمی از یک طرف وحیوانات موذی وانسان های مزاحم از طرف دیگر،فضایی به نام خانه رابرای خود ایجادکرد.
تازمانی که مسکن برای ساکنان آن نقش حفاظ رابرعهده داشت وآن رابرای محافظت خود دربرابرتهدیدهای بیرونی می خواستند ، نماسازی مفهومی نداشت . ساختمان های مسکونی دیوارهای محکم ویکپارچه ای محصورشده بودندکه با حداقل نفوذی به بیرون بدنه تشکیل یک فضای عمومی را مدادند ونماسازی برای ساختمان های مسکونی به مفهوم امروز آن نبود .چون نمای ساختمان حداقل منفذرابه بیرون داشت جلوی بادوباران ،گرما وسرما ونفوذ عوامل حیوانی وانسانی را می گرفتف ولی ساختمان رااز نور وتهویه لازم محروم می کرد. رفته رفته نیاز به این مواهب بیشتر شد ودرنتیجه ایجاد روزنه دردیواره افزایش یافت ،نیازبه پوسته سومی برای حفاظت بیشترشد.
برای این منظور انسان دیواری دورتادور خانه وآبادی خود کشید. این دیوارگسترش فضاهای مسکونی درداخل ((چهاردیواری اختیاری )) وبدون پنجره به فضای عمومی را به دنبال داشت . همچنین افزایش تعداد واحدهای مسکونی به تراکم درداخل باروی شهر یا روستا انجامید. خانه هادرون گراطراحی شدند وآبادی ها ،تمرکز گراوحول یک فضای اجتماعی میدان گونه به نام محل تجمع باگوشه نگاهی به تازیخ تمدن های نخستین ،از چین وهند (موهنجودارو)گرفته ،تاایران ،میان رودان(بین النهرین ) ،مصر ،یونان وروم به درونگرایی خانه های مسکونی پی می بریم.
درون گرایی یکی از اصول معماری درخانه سازی کشورهای مسلمان نشین است ولی ابداع وره آورد اسلام نبوده وفقط توسط آن تثبیت وماندگارشده است .چنان که می دانیم باظهور اسلام درساختمان سازی ومعماری ابداع قابل توجهی نشد بلکه اسلام از معماری ادوار قبل درساختن مساجد استفاده کرد. جالب توجه آنکه نه تنها خانه های یونان وروم باستان درونگراوحول یک حیاط مرکزی شکل گرفته اند،بلکه ویلاهای روم وکوشک های تمدن های دیگر که چهار جبهه یا چهار نما بودند ،درپشت دیواری بلند از دید ودستبرد غریبه ها حفاظت می شدند. تک کلبه های بسیار ابتدایی وساده مستقر در مزارع اروپایی ،یا برخی ساختمان های عمومی تک افتاده درشهرهاوروستاها،تنها نمونه هایی از ساختمان های برونگرای قرون وسطی درغرب هستند.
قاعده برونگرایی را نمی توان به معماری بناهای عمومی همه تمدنها واعصار نسبت دهیم . زیراهم مصریان وهم تمدن های میان رودان وایران باستان پیرامون معابد خود بارویی ستبر وبلند می کشیدند .
آن هادربرابر معابد صخره ای خود هم حیاطی به عنوان حصار ایجاد می کردند: ولی یونانی ها وتا حدی رومی ها ،معبدهای خودراباالگوگرفتن از کلبه های چوبی به صورت منفرد بنا می نمودند این نیز درحالیست که آنها هم باایجاد مفصلی بین فضای بسته وباز ردیف ستون هایی ،جهت ایجاد فضایی نیمه باز می ساختندکه به سختی می توان معای امروز ((نما )) رابه آنها نسبت داد.
بسیاری تصورمیکنندکه اطراف کلیساهای اروپایی سبک رومانسک تا رنسانس بازبوده ودارای چهارنما میباشد ولی آنها نیز دارای یک یا دوجنبه باز بودند.کلیسای آنان نیز مانند مساجد شیعیان ،از اطراف به بافت مسکونی وشهری متصل بود.
کامیلوزیته بابرداشت آماری خود از 255 کلیسای شهر رم ،ثابت کرده است که 110 کلیسا از سه طرف 96 کلیسا از دو طرف وفقط 6 کلیسا از هیچ جبهه به بافت شهری متصل شده اند. این 6 کلیساجدید یا متعلق به کلیسای پروتستان بوده است که بعد از قرن هفدهم ساخته شده اند .
موریس درکتاب تاریخ شکل شهر خود می گوید که کلیساها صحن یا جلوخانی مستقل به نام پارویس درجلوی سردرخود داشتند برای همین نمای اصلی آنها فقط برای مراجعین قابل مشاهده بود.
پدیدارشناسی نمای ساختمان
پدیدارشناسی نمای ساختمان های مسکونی
توقعات ازنما به گفته هارالد دیلمان وهمارانش از نما چهارعملکرد انتظارمی رود:
تعریف نمای ساختمان
نمای ساختمان چیست؟
تعريف :
درساختمان سازی به سوی بیرونی یک ساختمان نما گفته می شود.
درطراحی ساختمان ،نما مهمترین بخش وکلیدی تریرین عنصر ساختمان به لحاظ بصری به شمار می رود زیرانما چارچوب کار برای بقیه اجزای ساختمان رامشخص می کند.
بسیاری از نماها ارزش تاریخی دارند ودرکشورهای گوناگون قوانین سختگیرانه ای درمورد موضوع تغییرنما وجود دارد که برخی از این قوانین هرگونه دگرگونی درنماهای تاریخی را ممنوع می کند.
درمعماری سنتی ایران آرایشی که پس از پایان کارساختمان برآن بیفزایند را آمود می گویند،مانند تزئینات الحاقی ،نماسازی سنگی یاآجری ، کاشیکاری وگچبری .
نماساختمان یا بیشتر ،قسمت ورودی پشت بام وورودی اصلی ساختمان بسته به شکل ونوع زمین میباشد.
دراغلب کشورها طراحی وساخت این قسمت ها برای همخوان

ی نما با ابفت قالب زیر نظر سازمان های شهری صورت میگیرد.
پدیدارشناسی نمای ساختمان های مسکونی
توقعات ازنما به گفته هارالد دیلمان وهمارانش از نما چهارعملکرد انتظارمی رود:
تزئینات و دکوراسیون در هنر و معماری رومی
معماری رومی
رومی ها به معماری یونانی، قوس (آرک) و معنی در خور توجه معماری سودجویانه را اضافه کردند. اگرچه رومی ها گاهی از یونانی ها ساخت وساز با بلوکهای سنگی را به عاریت گرفتند، اغلب از ملات در ساخت وساز استفاده می کردند .گاهی نیز این بتن را با روکش های مرمری یا گچ های تزیینی می پوشاندند.
سبک ها :
رومی ها سبک های دوریک و آیوتیک را از یونانی ها تقلید می کنند، ولی اغلب ویژگی ساختمانی آنها را فقط برای ساختن دکور حذف می نمایند. طاق های پیروزی نمونه های این معماری اند.
سبکها اغلب روی هم قرار گرفته اند.در سبک دوریک رومی ستون ها قاعده دارند و فرسب (Architrave). به جای برجسته سازی عمود بر ستون است. حاشیه ها بیشتر تزیین می شوند که این تزیینات سر گاوهایی شاخدار و مزین به شاخ و برگ اند.
سبک ایونیک رومی سرستونی دارد که طوماری هایش کوچک ترند، پایه ستون پر نقش تر است و قاعده همان قاعدة آتیکی است.
سبک کورینتین رومی به حد اعلای خود می رسد : سرستون با ظاهرفلزی، مزین به برگ های گیاه است که در انتها کمی گرد شده اند، سرستون مقعر است و هر گوشه اش روی دو برگ متصل به هم قرار می گیرد.
پایه ستون شکوهی فوق العاده دارد. قرنیز هم کنسول و محفظه های منبت کاری شده دارد.
سیک ترکیبی تلفيق آیونیک و کورینتین است و آن را در طاق های پیروزی می بینیم.
مهم ترین بناها:
معابد همانند آنچه در معابد یونائی دیده می شود، با پله ها احاطه نشده اند. بلکه ، پله ها فقط در رواق ورودی دیده می شوند.
معابد دیگر دور ستونی نیستند بلکه ستون ها درون دیوارها وارد شده اند (نیم خانه مربعی). تعداد گرمابه ها و آمفی تئاترها افزایشی چشمگیر یافت. طاق های پیروزی منسوب به امپراتورها یا سپهبدان فاتح از یک طاق یا از یک طاق بزرگ در وسط و دو طاق کوچک تر تشکیل می شد (طاق کنستانتین در روم). طاق های پیروزی مزین به نقوش برجسته و مجسمه ها به رواقی مهم ختم می شدند که گاهی یک نشیمنگاه نیز روی آن قرار می گرفت. ستون های کورینتین گاهی از پایه از یکدیگر جدا بودند.
کلیساهای بازیلیک مراکز تجاری و کاخ دادگستری بودند. در نهایت در روم قدیمی ترین گنبد باشکوه میراث عهد باستان قرار دارد. پانتنون که در دوران هدرین (قرن اول پس از میلاد) بازسازی شد.
تزئینات در هنر رومی
رومی ها تجمل دکوراسیون را به سادگی و سليقة ظریف دکوراسیون یونانی ترجیح می دهند. این امر پس از اوگوست (امپراتور روم) شدت بیشتری یافت.
نماد پیروزی گنج طاق های پیروزی به ماد پیروزی» بالداری مزین است که پاهایش روی بسکه گوی قرار دارد. در سبک نخستین دوره امپراطوری فرانسه این نقش همانند بسیاری از نقوش رو می دیده می شود.
آذین های گل سرخی و تاجها- آذین های گل سرخی اغلب مرکز مقصورههای طاق های قوسی را تزیین می کنند و از شاخ و برگهای دور غنچه تشکیل می شوند. تاج ها، که معمولا آثار زیبایی اند، جلوهای سنگین دارند. اغلب دو نوار نیز در قسمت تحتانی وجود دارد که به اطراف امتداد می یابد.
عقاب ها اغلب از روبه رو نشان داده می شوند. در کل عقاب های رومی بالهایی آویزان و سری نیمرخ دارند.
نقش شاخ و برگ ها پیچش شاخ و برگ های گیاه پای خرس اطراف آذین گل سرخی اغلب با بالاتنه الهه عشق بالدار همراه است که بخش پایینی این نقوش تا انتهای شاخ و برگها ادامه می یابد
درها ـ یکی از درهای بسیار کمیابی که مشاهده شده در معبد پانتنون در روم است این در از جنس برنز (سابقا زراندود) است که از هر طرف ستونی تزیینی است و بخش فوقانی اش مشبک است
بوکرن ها این اسم به معنی سر گاوهایی است که شاخ هایشان از افتادن شاخ و برگ ها ممانعت می کند. آنها با جداکننده قرنیزهای سبک ایونیک (تئاتر مارسلوس) را تزیین می کنند.
ریسه ها- ریسه های نسبتا سنگین، الهه های عشق بالدار را به شمعدان های چند شاخه وصل می کنند. این نقوش بیشتر در تزیین قرنیزهای سبک ایونیک (معبد فورتونا ویریلیس) دیده می شوند
************* هنر یونانی: رومی ************
دیوارنگارهها، گچ های تزیینی، اثاثیه ما بیشتر هنر تزییتی یونانی رومی را به لطف بقایای هرگولاتوم و پمپنی میشناسیم این هنر تزیینی، به ویژه در نقاشی های تزیینی بیشتر رومی است تا یونانی به علاوه این که رومی ها هنرمندان یونانی را به کار گرفته اند
دیوارنگاره ها در بسیاری از نقاشی های دیواری در پمپئی تابلوهای بزرگی با یک نقش کوچک تمثیلی در مرکز متمایز است؛ بارها نوعی معماری تصنعی دارای ستون هایی با سبکی فوق العاده دیده می شود و کلی مجموعه نیز بسیار پیچیده است و ظاهری کشیده دارد. نقوش کوچکی که عجولانه شکل گرفتهاند اتر روح و احای برخوردارند رنگ های غالب اخرایی، سیاه و قرمز حنایی است.
گچهای تزیینی تعداد محدودی از گچ های تزیینی متعلق به هنر رومی به دست آمده است: اکثر این نقوش برجسته در مقبره های مسیر آپین در رم قرار دارند. این نقوش، به همراه نقاشی ها، اغلب موضوع های خیالی و اساطیری را نشان می دهند که با نقوش اسلیمی با ترکیبات هندسی در هم آمیخته اند: اینها عجیب و غریبند.
اثاثیه صندلی های یونانی بسیار نادرند. مایه صندلی تئاتر دیونیسوس در آتن دسترسی داریم که از جنس مرمر است و پشتی صندلی با طرح گردن غاز تزیین شده و روی چنگال شیرها قرار دارد. صندلی های رومی نیز کمیاب اند. موزه لوور تعدادی از این صندلی های مرمری را نگهداری می کند. برای مثال، میزی کوچک که پایه اش هیولاهای بالدار با بدن زن با بدن شیر است نگه داشته شده است. میزهای مرمری با فلزی هم دیده می شوند. در پمپنی، در خانه کرنلیوس روفوس، میز مرمرین زیبایی نگهداری می شود که پایه های حجیمش دو شیر است. در موزه ناپل نیز میزهای تاشو برنزی متعلق به پمپئی وجود دارد.
سه پایه برای محرابهای بسیار کاربرد دارد. آنها از لگنی برنزی تشکیل می شوند که روی سر پایه فلزی قرار گرفته است و برای حمل شراب در مراسم شراب افشانی پا بخور کاربرد دارند.
روشنایی شامل لوسترها، چراغ ها و شمعدانی های چندشاخه است. معمولا لوسترها به شکل جامی با لبه های متعددند. شمعدان هما روی سه پایة چنگال مانند قرار می گیرند و در نوکشان چراغ جای می گیرد.


